کاربردهای نانو ذرات نقره در جهان و ایران

کاربردهای نانو ذرات نقره در جهان و ایران


تاریخ : 1399/05/04 بازدید: 133 اشتراک گذاری در تلگرام چاپ این صفحه

کاربردهای نانو ذرات نقره در جهان و ایران
پس از نانو لوله های کربن , نانو ذرات نقره یکی از پر کاربردترین ذرات در حوزه فناوری نانو محسوب میشود  که هر روزه هم بر این کاربردها افزوده می شود. نانو ذرات نقره در عرصه های گوناگون پزشکی , صنعت , کشاورزی , دامپروری و بسته بندی , لوازم خانگی , آرایشی , بهداشتی و نظامی کاربرد فراوانی پیدا کرده اند که تنها دلیل آن خواص فیزیکی و شیمیایی ویژه ای است که این ذرات دارند. از میان خواص بسیاری که نانوذرات نقره دارند که باعث توسعه روز افزون فناوری نانو گردیده است , خاصیت ضد میکروبی نقره می باشد که از دیرباز شناخته شده و مورد استفاده قرار گرفته است , برای مثال در جنگ ها برای جلوگیری از غفونت زخم سربازان محل زخم را با سکه های نقره می بستند یا برای جلوگیری از فاسد شدن مواد غذایی آنها را در ظروف نقره نگهداری می کردند. حتی طبیب بزرگ ایرانی بوعلی سینا برای بعضی از بیماران خود قند آبی که در آن انگشتر نقره قرار داده بود را تجویز می کردند. پس پر واضح است که یکی از دلایل کاربرد گسترده این ذرات , خاصیت ضد میکروبی آنهاست. این نکته را هم بدانید که نانو ذرات نقره برای بدن انسان , غذاها و بافت ها بی ضرر می باشد ولی برای عوامل بیماری زا یک سم محسوب می شود. دلیل این خاصیت ذرات نانو در مقایسه با ذرات غیره نانوی نقره , افزایش سطح این ذرات می باشد که خود منجر به افزایش واکنش پذیری ماده و پیروی ماده از فیزیک و شیمی کوانتوم در حالت نانو می باشد. زمانی که خواص نقره را در دو سایز بزرگ و کوچک در حد نانو ذرات مورد بررسی و مقایسه قرار دادند به این نتیجه رسیدند که نقره در ابعاد بزرگتر تنها فلزی با واکنش پذیری کم می باشد ولی زمانی که به ابعاد کوچک در حد نانو متر تبدیل می شود خاصیت میکروب کشی آن به بیش از 99 درصد افزایش می یابد به حدی که می توان از آن در جهت بهبود جراحات و زخم ها استفاده نمود. نقره وقتی که با نانو ذرات تبدیل می شود می تواند بر متابولیسم , تنفس و تولید مثل میکروارگانیسم ها اثر بگذارد.
نقره با ساز و کارهای متفاومتی بر روی میکروب ها اثر می گذارد که به دلیل همین ساز و کارهای متعدد می باشد که میکروب ها نمی توانند در برابر نقره سازگار شوند و مقاومت پیدا کنند. دو مورد از بارزترین این ساز و کارها ساز و کار کاتالیستی , که در این ساز و کار اتم اکسیژن اکسید شده و تبدیل به یون اکسیژن شده و با هیدرولیزشدن آب یون OH تولید می شود که هر دو از بنیان های فعال و از قویترین عوامل ضد میکروبی هستند و ساز و کار یونی که در آن ذرات نانو نقره فلزی به مرور زمان از خود یون های نقره ساطع می کنند.

خواص نانو نقره:
نانو نقره دارای ویژگی های شیمیایی و زیستی است که برای محصولات مصرفی , فناوری مواد غذایی , منسوجات و صنایع پزشکی جذاب است. نانو نقره همچنین ویژگی های نوری و فیزیکی منحصر بفردی دارد که در توده ی نقره وجود ندارد و ظرفیت عمده ای برای کاربرد های پزشکی دارد.

برخی از ویژگی های نانو نقره عبارتند از :

  • خاصیت ضد میکروب
  • خاصیت ضد قارچ
  • خاصیت ضد ویروس
  • خاصیت ضد التهاب
  • خاصیت ضد لایه گلیکوپروتئین – خاصیت ضد زیست لایه
  • خاصیت رزونانس پلاسمون سطحی – گرمایش پلاسمونیک

استانداردهای موجود:
هنوز استاندارد مشخصی در دنیا در مورد نانو ذرات نقره ارایه نشده است. البته صرف نظر از نانویی بودن محلول های ضد باکتری , استاندارد ملی برای فعالیت باکتری کشی محصولات موجود در بازار وجود دارد. این استاندارد با عنوان " استاندارد ضد عفونی کننده ها و گندزداهای شیمیایی – ارزیابی فعالیت باکتری کشی – روش آزمون " به شماره 2842 در سال 1383 تدوین شده است.
کاربردهای نانو نقره:
نانو نقره با داشتن خواص ضد میکروب کاربردهای فروانی در صنایع مراقبت های بهداشتی , پلاستیک ها , بسته بندی غذایی پیدا کرده است. در حالی که از خاصیت رسانایی آن در الکترونیک , رساناها , صفحات نمایش لمسی و غیره استفاده می شود. در حال حاظر 80 درصد از نانو نقره به عنوان یک عامل ضد میکروب استفاده می شود. فعالان حوزه های تولید دارو , بسته بندی غذایی , منسوجات , شوینده ها , سلول های خورشیدی , لوازم برقی, حسگرها و غیره می توانند با استفاده از نانو ذرات نقره , فرصت های کسب و کار جدیدی را پیشنهاد کنند.
کاربردهای جهانی نانو نقره:
افزودنی : منظور از افزودنی , در کاربردهایی مانند ضد عفونی کننده ها یا شوینده ها است که نانو نقره به صورت پودر یا کلوئید به مواد اولیه اضافه می شود.
پوشش:در برخی کاربردها نانو نقره به صورت پوشش سطحی جهت ضد میکروب نمودن محصول استفاده می شود نظیر پوشش لوازم پر کاربرد و یا پوشش ابزار و تجهیزات پزشکی.
مستربچ: نوع دیگر استفاده از نانو نقره در محصولات به صورت مستربچ است که برای تولید محصولات پلیمری و پلاستیکی ضد میکروب کاربرد دارد.